Суралцах
Хичээл
Криптографийг онолоос практик руу — алхам алхмаар. Илүү сайн ойлго, илүү аюулгүй бүтээ.
4 минКриптограф гэж юу вэ?
Криптограф гэдэг нь мэдээллийг зөвшөөрөлгүй хүн унших, өөрчлөх эсвэл хуурамчаар үйлдэхээс хамгаалах математик болон алгоритмын аргуудын нийлбэр юм.
6 минEncryption — Шифрлэлт гэж юу вэ?
Encryption буюу шифрлэлт гэдэг нь мэдээллийг зөвшөөрөлгүй хүн уншиж чадахгүй хэлбэрт хувиргах криптографын процесс юм. Үүний тулд шифрлэлтийн алгоритм болон криптографын түлхүүрийг ашигладаг.
7 минDecryption — Шифр тайлалт гэж юу вэ?
Decryption буюу шифр тайлалт гэдэг нь шифрлэгдсэн мэдээллийг тохирох криптографын алгоритм болон түлхүүр ашиглан анхны мэдээллийг гаргаж авах процесс юм.
6 минEncoding, Encryption, Hashing-ийн ялгаа
Encoding, Encryption, Hashing гурвын ялгаа, ажиллах зарчим болон хэрэглээг судална. Base64 кодчилол, түлхүүр ашиглан мэдээлэл шифрлэх, SHA-256 хэш үүсгэх жишээгээр эдгээр ойлголтыг ялгаж сурна.
5 минТэгш хэмт шифрлэлт ба AES алгоритм
Тэгш хэмт шифрлэлт (Symmetric Encryption) гэдэг нь өгөгдлийг шифрлэх болон тайлахдаа ижил нууц түлхүүр ашигладаг криптографын арга юм.
6 минТэгш хэмт бус криптограф — Нийтийн ба хувийн түлхүүр
Тэгш хэмт бус криптограф нь нийтийн түлхүүр (public key) болон хувийн түлхүүр (private key) гэсэн хос түлхүүр ашигладаг. Public key-гээр мэдээлэл шифрлэж, тохирох private key-гээр тайлж болно. Мөн private key-ээр тоон гарын үсэг үүсгэж, public key-ээр шалгадаг. RSA болон ECC нь энэ төрлийн криптографын түгээмэл жишээнүүд юм.
5 минХэш функц ба HMAC
Энэ хичээлээр хэш функц, SHA-256 болон HMAC-ийн үндсийг судална. Hash-ийн шинж чанар, файлын бүрэн бүтэн байдлыг шалгах арга, энгийн hash ба HMAC-ийн ялгааг Node.js жишээгээр сурна.
6 минТоон гарын үсэг
Дижитал гарын үсэг нь цахим мэдээллийн эх сурвалжийг баталгаажуулах болон өөрчлөлтийг илрүүлэхэд ашиглагддаг. Харин мэдээллийг нууцлах шаардлагатай бол шифрлэлтийг тусад нь ашиглана.
2 минDiffie–Hellman ба ECDH Key Agreement
Diffie–Hellman нь shared secret тохиролцдог боловч нөгөө тал үнэхээр хүссэн хүн мөн эсэхийг дангаараа батлахгүй. Authentication энэ эрсдэлийг бууруулахад тусалдаг.